NIEOCENIONE FUNKCJE KRWI
Obejrzyj NIEOCENIONE FUNKCJE KRWI w formacie Microsoft Word - *.doc Każda komórka, aby żyć misi nieustannie pobierać materie z otoczenia, przyswajać ją, przetwarzać, by zyskać energię i budować lub odtwarzać swoją strukturę. Wszelkie odpadki tych przemian gromadzą się i są usuwane na zewnątrz komórki, w związku, z czym w najbliższym otoczeniu komórki ubywa składników potrzebnych do życia, a przybywa szkodliwych i trujących produktów przemiany materii. Zjawisko to nie prowadzi do śmierci najprostszych organizmów jednokomórkowych, które żyją w olbrzymich masach wody w porównaniu z niewielkimi rozmiarami ich ciała. Substancje trujące łatwo rozcieńczają się, a składników odżywczych ubywa minimalnie. W organizmach wyżej zorganizowanych, a szczególnie u człowieka, olbrzymia liczba komórek żyje w bardzo małej objętości płynu międzykomórkowego. Zużycie i zatrucie tego płynu nastąpiłoby bardzo szybko, gdyby nie podlegał on ciągłej regeneracji. Powstaje on na nowo z tego, co przesiąka z krwi przez ściany naczyń włosowatych. Równocześnie odpowiednia część płynu tkankowego przenika z powrotem wprost do naczyń krwionośnych lub przez naczynia chłonne wraca do krwi na drodze okrężnej. Tak, więc za pośrednictwem płynu tkankowego krew dostarcza komórkom wszystkich składników potrzebnych dożycia i ona też odbiera wszelkie produkty przemiany materii. Aby z kolei krew sama nie straciła swych składników odżywczych i nie zatruła się szkodliwymi produktami przemiany materii, musi bezustannie krążyć i przepływać przez tereny resorbcyjne (płuca, wątrobę, gruczoły dokrewne, przewód pokarmowy), gdzie uzupełnia zaistniałe braki oraz przez narządy odtruwające i wydalające (wątrobę, nerki, płuca, skórę) gdzie transportowane metabolity zostają wydalone z ustroju lub zamienione na mniej szkodliwe. Krew spełnia, więc rolę przewozową. Jest to transport aprowizacyjny, oczyszczający, termoregulacyjny i scalający. Kolejnym zadaniem krwi jest homeostaza, czyli utrzymanie stałych fizykochemicznych własności wewnętrznego środowiska ustroju. Przez to, mimo działania różnych czynników zmierzających do wprowadzenia zmian parametry krwi takie jak ph, ciśnienie osmotyczne, ilość wody, białek, soli, ciężar właściwy, lepkość, a nawet skład komórkowy nie ulegają zmianie. Krew spełnia także hydrodynamiczną rolę w układzie krążenia. Serce i naczynia krwionośne nie mogłyby tłoczyć i rozprowadzać krwi gdyby jej objętość ulegała wielkim zmianom. Dlatego ilość krwi utrzymuje się na stałym poziomie, choć w szerokich granicach może wahać się jej przepływ przez odpowiednie narządy w zależności od ich stanu czynnościowego. Wreszcie kolejne zadanie krwi polega na obronie ustroju przed ciałami
obcymi oraz przed wykrwawieniem. Pewne komórki krwi zdolne są do wytwarzania
produktów, które nie są konieczne do ich przeżycia, ale są potrzebne
do funkcjonowania innych komórek albo organizmu jako całości. Geny, które
kodują takie produkty nazywane są "genami luksusu". Przykładem takiej
"altruistycznej działalności" jest grupa genów, które umożliwiają określonym
komórkom rozpoznawanie obcych substancji lub komórek (antygenów). Komórki
te pełnią wyspecjalizowane, genetycznie zaprogramowane funkcje obronne
i tworzą układ immunologiczny. Ich podstawową funkcją jest rozpoznawanie
antygenów własnych i obcych. Wniknięcie antygenu do organizmu zapoczątkowuje
szereg złożonych procesów komórkowych i molekularnych, w których biorą
udział limfocyty będące głównymi komórkami odpowiedzi immunologicznej
i inne komórki określane jako pomocnicze. Efektem ich współdziałania
może być pojawienie się: Obrazowo można porównać rolę układu immunologicznego do funkcji państwa totalitarnego; cudzoziemcy są wypędzani, obywatele nastawieni konformistycznie tolerowani, natomiast ci, którzy wykazują "dewiacje" eliminowani. Układ immunologiczny to drugi pod względem "inteligencji" (po układzie nerwowym) komórkowy układ organizmu. Oba te układy odróżniają się od pozostałych zdolnością uczenia się, zapamiętywania i reagowania na bardzo różne bodźce oraz zdolnością oceniania tych bodźców z punktu widzenia interesu organizmu. Jeśli porównamy organizm do państwa, to ośrodkowy układ nerwowy odgrywa rolę ministra spraw zagranicznych, a układ odpornościowy ministra obrony narodowej. Ośrodkiem decyzyjnym układu immunologicznego są limfocyty T pomocnicze (Th), które nadzorują zarówno odpowiedź humoralną jak i komórkową. Zarówno limfocyty B jak i limfocyty T cytotoksyczne (Tc) muszą nie tylko rozpoznać antygen, lecz również odebrać sygnał od limfocytów Th. Szerząca się obecnie pandemia AIDS wywołana jest niszczeniem przez wirusa HIV właśnie limfocytów T pomocniczych. Łatwo, więc stwierdzić, iż bez tych komórek załamuje się zarówno odporność komórkowa jak i humoralna. Chorzy na AIDS padają, więc ofiarą wszelkich infekcji nawet takich, które są łatwe do przezwyciężenia przez prawidłowo funkcjonujący układ immunologiczny. Małgorzata Łupińska
|