SCENARIUSZ GODZINY WYCHOWAWCZEJ

Temat: Wszystko zaczyna się od słuchania

Cel:

  • poznanie zasad aktywnego słuchania
  • zaznajomienie z technikami aktywnego słuchania: parafraza, odzwierciedlanie uczuć, dowartościowanie, dojaśnianie
  • kształtowanie umiejętności aktywnego słuchania

Faza realizacji:

Wprowadzenie
Otwarta komunikacja wzmacnia związki między ludźmi, sprzyja nawiązaniu przyjaźni, budzi zaufanie i poczucie bezpieczeństwa. A zaczyna się ona od ... słuchania. Dobre słuchanie, tzw. aktywne słuchanie polega na:

  • nieprzerywaniu toku wypowiedzi partnera żadnymi radami czy innymi uwagami, kierującymi rozmowę na nas samych
  • okazywaniu empatii, czyli próbie postawienia się na miejscu rozmówcy
  • okazywanie uwagi i zrozumienia w sposób niewerbalny; postawą ciała, spojrzeniem, gestami
  • parafrazowanie najważniejszych myśli partnera

Ćwiczenie I
Sprawdź jakim jesteś słuchaczem odpowiadając na pytania testu. Odpowiedz szczerze, zaznaczając właściwą odpowiedź X

Lp.

Sposób zachowania

Z
a
w
s
z
e

P
r
z
e
w
a
ż
n
i
e

O
k
a
z
y
j
n
i
e

R
z
a
d
k
o

N
i
g
d
y

1

Zwracam uwagę na uczucia, wrażenie, zachowanie w takim stopniu w jakim interesują mnie fakty?

 

 

 

 

 

2

Potrafię także usłyszeć, co nie zostało głośno powiedziane?

 

 

 

 

 

3

Wystrzegam się przerywania osobie, która do mnie mówi?

 

 

 

 

 

4

Potrafię okazać zainteresowanie nie udając tego.

 

 

 

 

 

5

Zwracam uwagę na to, żeby nie zrażać się do mówiącego ze względu na jego wygląd, maniery, sposób mówienia.

 

 

 

 

 

6

Jestem pewien, że pozycja, status mówiącego, nie ma wpływu na to jak go słucham.

 

 

 

 

 

7

W trakcie słuchania wystrzegam się osądzania tego, co zostało powiedziane.

 

 

 

 

 

8

Próbuję zwracać uwagę na zachowanie mówiącego, na to co mówi jego ciało.

 

 

 

 

 

9

Nie przeszkadzam mówiącemu.

 

 

 

 

 

10

Koncentruję się na słuchaniu, odwracam swoją uwagę od zewnętrznych wydarzeń.

 

 

 

 

 

11

Potrafię słuchać kogoś, kto wypowiada się z trudnością, powtarza się, itp.

 

 

 

 

 

12

Jako słuchający używam poza słownej komunikacji: uśmiech, spojrzenie w oczy, kiwanie głową, przytakiwanie.

 

 

 

 

 

13

Potrafię krótko podsumować wypowiedź żeby sprawdzić czy właściwie ją zrozumiałem.

 

 

 

 

 

14

Kiedy nie dociera do mnie to co ktoś mówi, to przyznaję się do tego i proszę o wyjaśnienie.

 

 

 

 

 

15

Słuchając zwracam uwagę na to, czego się mogę nauczyć od mówiącego.

 

 

 

 

 

Przez połączenie jedną linią znaków otrzymasz wykres sprawności słuchania. Im bardziej linia wykresu będzie zbliżać się ku lewej stronie, tym potrafisz lepiej słuchać.

Ćwiczenie II
Kształtowanie umiejętności aktywnego słuchania.
Uczniowie dobierają się w pary. Jedna osoba zawiązuje sobie oczy. Druga osoba dzieli duży arkusz papieru na pół. Na jednej połowie osoba bez chustki coś rysuje, druga osoba stara narysować to samo, ale robi to na podstawie instrukcji podawanej przez osobę widzącą. Osoba rysująca z zawiązanymi oczami nie zna tematu rysunku. Po zakończeniu zadania na dwóch połówkach powinny znaleźć się dwa względnie podobne rysunki.
Uczniowie , którzy mieli zawiązane oczy opowiadają jak im się pracowało, które informacje im pomagały i co im przeszkadzało.

Ćwiczenie III
Prezentacja podstawowych technik wykorzystywanych w aktywnym słuchaniu.
Uczniowie przedstawiają dowolne scenki ilustrujące użycie:

  • parafrazy, czyli ujmowanie w inne słowa tego, co ktoś powiedział
    np. "Chcesz powiedzieć, że..."
  • odzwierciedlania uczuć, czyli dostrajanie się do rozmówcy
    np. "Wygląda na to, że Cię to złości"
  • dowartościowania
    np. "Doceniam to, co dla mnie zrobiłaś
  • dojaśniania
    np. "Kiedy i gdzie to się stało"

Mam nadzieję, że ułatwi to zrozumienie uczniom, dlaczego jedni są dobrymi słuchaczami, okazują zainteresowanie i zrozumienie, podczas gdy inni potrafią tylko słyszeć.

Małgorzata Łupińska
nauczyciel biologii III LO